Edebiyat dünyasında İzmir, hem yazarların ve şairlerin ilham kaynağı olmuş hem de birçok edebi eserin mekânı olarak yer almıştır. Tarihi Kemeraltı Çarşısı, Kadifekale, Konak Meydanı, Alsancak ve Karşıyaka gibi bölgeler, edebi eserlerde sıkça rastlanan mekânlardır. Bu bölgeler, hem tarihsel hem de kültürel zenginlikleriyle yazarların ve şairlerin dikkatini çekmiştir.
İzmir, birçok ünlü yazar ve şairin doğduğu veya yaşadığı bir şehirdir. Bunların başında Homeros gelir. Antik Yunan destanlarının büyük ustası olarak kabul edilen Homeros'un İzmir'de doğduğuna inanılmaktadır. Yine modern Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Attilâ İlhan, İzmir doğumludur ve eserlerinde sık sık bu şehrin izlerine rastlanır.
Homeros: İzmir'in belki de en eski ve en ünlü edebi figürü olan Homeros, İlyada ve Odysseia destanlarıyla dünya edebiyatına damgasını vurmuştur. Homeros'un İzmirli olduğuna dair inanç, şehrin edebi mirasının antik döneme kadar uzandığını göstermektedir.
İzmir, sadece yerel yazarlar tarafından değil, aynı zamanda diğer yazarlar tarafından da anlatılan bir şehir olmuştur. Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun "Yaban" romanı, İzmir'in kurtuluş dönemini anlatan önemli eserlerden biridir. Aynı şekilde, Halide Edib Adıvar'ın "Ateşten Gömlek" romanında da İzmir'in işgal dönemi ve sonrasındaki mücadeleye yer verilir.
Ve İzmir’i özellikle şiirlerinde ve romanlarında sıkça işleyen Attilâ İlhan’a gelelim..,
Attilâ İlhan, Türk edebiyatının en önemli şair, romancı ve deneme yazarlarından biridir. 15 Haziran 1925'te İzmir'in Menemen ilçesinde doğmuş ve 11 Ekim 2005'te İstanbul'da vefat etmiştir. Eserlerinde sıklıkla İzmir'e, yaşadığı dönemin siyasi ve toplumsal olaylarına yer vermiştir. Hem şiirlerinde hem de düzyazılarında güçlü bir dil kullanımı ve derin bir duyarlılık sergilemiştir.
Attilâ İlhan, ilköğretim ve ortaöğretim yıllarını İzmir'de geçirmiştir. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde eğitimine devam etmiş ancak siyasi nedenlerle okulu yarıda bırakmak zorunda kalmıştır. Bir süre Paris'te yaşayan İlhan, burada Fransız edebiyatı ve sanatından etkilenmiş, bu dönemde yazdığı eserlerde bu etkiler gözlemlenmiştir. İlhan, edebi kariyerine genç yaşta başlamış ve ilk şiirlerini 1940'lı yıllarda yayımlamıştır. Eserlerinde sosyal adaletsizlik, aşk, yalnızlık ve ölüm temalarını işlemiştir. İlhan, Türk edebiyatına modernist ve toplumsal gerçekçi bir bakış açısı getirmiştir.
İzmir'in büyük sanatçısı Attilâ İlhan, bıraktığı eserlerle Türk edebiyatında ve okuyucuların kalbinde yaşamaya devam ediyor.